Politechnika GdańskaWydział ChemicznyKatedra Chemii Nieorganicznej Copyright © 2017 by KChN WCh PG – Andrzej Okuniewski | |

Forum KChN

Chemia nieorganiczna – laboratorium

← Wróć

Wątek: nieścisłości w informacjach

+ odpowiedz w tym wątku

06.09.2012 13:24 – Agnieszka

Mam problem, ponieważ powtarzam laboratorium do egzaminu i ucząc się z różnych źródeł napotkałam wiele nieścisłości i ostatecznie nie wiem już której wersji się trzymać. Np. wg książki A.Bielańskiego Fe,Ni i Al roztwarzają się w rozcieńczonym HNO3, natomiast w stężonym pasywują i już to zapamiętałam, kiedy zajrzałam do skryptu, który krzyczy, że Al i Ni (do Fe nie doszłam więc nawet nie wiem) wcale nie roztwarza się w HNO3. Podobnie z Hg - wg ksiażki (o ile dobrze doczytałam) roztwarza się w HNO3 zarówno rozc. jak i stęż. a skrypt mówi, że wcale nie, bo tylko w stężonym... Prawdę mówiąc zgłupiałam i już nie wiem w co wierzyć. Mogłabym liczyć na małą pomoc? Bardzo dziękuję.

06.09.2012 14:44 – konitz-a

Coś kiepsko z tym czytaniem (i na dodatek ruchem konika szachowego - w skrypcie kolejność tych kationów III grupy jest następująca Ni2+, Fe2+ i 3+, Al3+) - wszystko jest dokładnie i prawidłowo opisane.

Jedyne do czego ja mógłbym się przyczepić -
przy rtęci - str. 20, wiersz 7
....(reakcja c), natomiast gdy zimny HNO3(tu ew. mogłoby być łopatologicznie dodane w nawiasie - (zarówno rozcieńczony jak i stężony) reaguje z nadmiarem... itd.

Ewentualnie, bo jeśli w części współrzędnej zdania nie określamy stężenia to dotyczy to wszystkich stężeń.
Również trochę poprawniej byłoby, gdyby w reakcji c produktem był NO2 zamiast NO (tak podają reguły w podręcznikach szkół średnich). Dlaczego tylko trochę poprawniej? Bo bez dokładnego zbadania kinetyki tej reakcji można wymyślić jeszcze co najmniej dwie drogi tworzenia ditlenku azotu. Dość prostym praktycznym testem, który z tlenków powstaje w reakcji, jest barwa roztworu. W przypadku tworzenia NO dopiero gaz nad roztworem jest żółto-brązowy; jesli NO2 powstaje w reakcji to już roztwór jest barwny (ale to można stwierdzić dopiero kiedy pracuje się w laboratorium; na kolokwium ważniejsze jest by reakcję prawidłowo zbilansować i nie pisać bzdur, jak np występowania jako produktu reakcji H2S lub H2 w obecności silnego utleniacza).

06.09.2012 15:38 – Agnieszka

Napisałam w takiej kolejności, ponieważ pisałam tak jak pamiętałam, może trochę chaotycznie. Chodzi mi o to, że w podręczniku jest napisane co innego, a dokładnie nawet zacytuję: "niektóre metale nieszlachetne, jak żelazo, nikiel i glin, ulegające łatwo działaniu rozcieńczonego HNO3, nie roztwarzają się z kwasie stężonym. Jest to zjawisko pasywacji...", a w skrypcie wyraźnie napisano "glin jest odporny na działanie HNO3, nawet stężonego, co wynika...". Jeśli chodzi o nikiel to przyznam się, że musiałam coś źle zanotować - teraz sprawdziłam i faktycznie informacje w obu źródłach się zgadzają.
Za to nadal nie wiem jak jest np. z Cu - w skrypcie jest napisane, że roztwarza się w rozcieńczonym HNO3, a więc przyjmuję, że w stężonym nie, skoro jest to uściślone. w podręczniku natomiast np. jest podane prosto, że właściwością tego kwasu jest to, że roztwarza on takie metale szlachetne, jak miedź, srebro i rtęć (więc odnosząc się do tego, co Pan pisał, wnioskuję, że w każdym stężeniu). Takie niby drobne rzeczy, ale jak tak się poczyta to można zwątpić, dlatego postanowiłam zapytać.
Jeszcze co do tego NO2 - właśnie zastanawiałam się nad tym, dziękuję, że Pan to wyjaśnił.

06.09.2012 17:02 – mgr inż. Antoni Konitz

Idealnie czysty glin faktycznie nie rozpuszcza się ani w rozcieńczonym, ani stężonym HNO3. Obecność chlorków w roztworze, kationów niektórych metali (również tych ze stopów glinu) powoduje,że rozcieńczony kwas azotowy zaczyna roztwarzać stopy glinu zawierające choćby tylko kilka % domieszek (a więc lepiej nie próbować przechowywać rozc. HNO3 w garnku aluminiowym (faktycznie duraluminiowym). Dodanie do roztworu kilku kropli roztworu chlorku miedzi(II) powoduje, że reakcja nie tylko zachodzi szybkoa, ale i głównym produktem gazowym jest nie NO a N2O.
Co do miedzi - po co używać stężonego kwasu, skoro już w rozcieńczonym miedź się roztwarza? Podręcznik do laboratorium nie jest wyczerpującym źródłem informacji, tylko zawiera te, które są niezbędne do prawidłowego toku analizy. Tzn, że jeśli jakiś metal nie roztwarza się w kwasie solnym, próbuje się z kolei kwas azotowy rozcieńczony (to, że miedź się roztwarza widać po barwie roztworu, nawet traktując kwasem stop Dewardy, który miedzi zawiera niewiele), z kolei stężony, a na końcu wodę królewską.
Poza tym reakcje rozcieńczonego i stężonego kwasu azotowego z miedzią była wałkowana w szkole średniej do upojenia (z regułkami, że wytwarza się NO lub NO2) i wstyd ich nie pamiętać (wybierając się na studia chemiczne powinno się znać kompletny program chemii z liceum ogólnokształcącego).

06.09.2012 17:46 – Agnieszka

No właśnie pamiętałam z liceum regułki odnośnie NO2 i NO i właśnie dlatego się nad tym zastanawiałam, bo coś mi się nie zgadzało.
Dziękuję bardzo za odpowiedź, dużo mi rozjaśniła.

+ odpowiedz w tym wątku